КСП Русский язык 5 сынып: Распространённые и нераспространённые предложения

5-сыныпта «Таралған және таралмаған сөйлемдер» тақырыбы бойынша қысқа мерзімді сабақ жоспары негізгі ұғымдарды ашып, қолдану арқылы үйретуді мақсат етеді. Сабақ сөйлемдерді дұрыс талдауға және құрастыруға бағытталған.

Сабақтың мақсаты — таралған және таралмаған сөйлемдердің ерекшеліктерін таныстыру, оны ажыратып, өздері сөйлем құруға үйрету. Сабақ соңында оқушылар осы сөйлемдердің айырмашылығын түсініп, мәтіннен мысал келтіре алады және өздік тапсырмаларды орындай алады.

Сабақ мотивациялық сұрақтармен басталады: сөйлем дегеніміз не және сөйлемнің кеңейтілгені қалай анықталады? Оқушыларға тақтаға сөздер мен сөйлемдер жазылады: «Хат» – таралмаған, ал «Хат өте қызықты болды» – таралған сөйлем.

Содан кейін жұптық немесе топтық жұмыс пайдаланылады: оқушылар сөйлем жазылған карточкаларды талдап, оларды таралған және таралмаған деп топтастырады, дәлелдейді. Тапсырмаларға «Менің жазғы демалысым» тақырыбында 3 сөйлем құру кіреді, оның ішінде таралған және таралмағандары болады.

Оқыту әдістері: түсіндіру-иллюстрациялау, практикалық жаттығулар және жұптық диалог. Соңында тілмаш қысқаша қорытынды жасап, оқушылардың белсенділігі мен тапсырмаларды орындауын бағалап, негізгі материалға назар аударады.

— Таралған сөйлем деген не?
Ол қосымша мүшелері бар толық сөйлем.
— Таралмаған сөйлемнің ерекшелігі қандай?
Ол тек негізгі мүшелерден тұрады.
— Оқушыларға қалай оңай түсіндіруге болады?
Қарапайым мысалдар мен қысқа сөйлемдер арқылы.
— Бұл жоспарды басқа сыныптарға қолдануға бола ма?
Иә, тапсырмаларды күрделендіріп немесе жеңілдетіп.
— Сабақта тексеру қажет пе?
Жалпы тексеру сабақ соңында қысқаша және жеңіл түрде жүргізіледі.